Om Mercurius te bereiken, volstaat het niet om een ruimtevaartuig ernaartoe te sturen: naarmate het de zon nadert, versnelt de zwaartekracht het vaartuig en moet het bij aankomst weer afremmen. Op 21 november 2026 voerde de combinatie van BepiColombo de manoeuvre uit om in een baan om de planeet te komen, na acht jaar onderweg te zijn geweest; de bevestiging dat de ruimtevaartuigen in een baan waren gekomen, bereikte de aarde op 22 november. De missie van de Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA) en het Japanse agentschap voor ruimtevaartonderzoek (JAXA) arriveerde niet als één satelliet, maar als een combinatie van twee wetenschappelijke ruimtevaartuigen. Associated Press meldde de bevestiging dat de ruimtevaartuigen in een baan waren gekomen nadat vluchtleiders gegevens ontvingen van een afstand van ongeveer 152 miljoen kilometer van de aarde.

Waarom kun je niet gewoon naar de dichtstbijzijnde planeet vliegen?
Mercurius is de planeet die het dichtst bij de zon staat, maar die nabijheid maakt de reis niet vanzelf eenvoudiger. Een ruimtevaartuig dat naar de zon valt, versnelt door haar sterke zwaartekracht. Om bij Mercurius te blijven in plaats van erlangs te vliegen, moet het vaartuig op tijd afremmen en in een baan om de planeet komen.
Dat probleem wordt stap voor stap aangepakt. BepiColombo maakte passages langs de aarde, Venus en Mercurius zelf, waarbij het telkens zijn baan en bewegingsenergie veranderde. Volgens ESA maakte het ruimtevaartuig tijdens de reis negen passages langs planeten: één langs de aarde, twee langs Venus en zes langs Mercurius. Zulke ontmoetingen helpen het ruimtevaartuig met behulp van de zwaartekracht van richting te veranderen en zijn route bij te stellen. ESA legt uit waarom de route naar Mercurius ingewikkeld is: de aantrekkingskracht van de zon en de noodzaak om de snelheid van het vaartuig nauwkeurig af te stemmen op de beweging van de planeet spelen daarbij een rol.
De lange route is een technische keuze. Voor elke passage langs een planeet is een nauwkeurige berekening nodig: het ruimtevaartuig moet op het juiste moment aankomen en op de juiste afstand passeren. Op 3 september 2026 werd de aandrijfmodule MTM van de combinatie losgekoppeld; die had tijdens de reis voor de voortstuwing gezorgd. Daarna nam de Europese orbiter MPO de laatste nadering voor zijn rekening, waaronder de besturing van het resterende Japanse ruimtevaartuig Mio, dat voorlopig met de MPO verbonden blijft.
Wat gebeurde er op 21 november?
Op de dag van aankomst vertraagden de motoren van de MPO de combinatie van ruimtevaartuigen, zodat die in een baan om Mercurius terechtkwam. ESA beschrijft de eerste baan als langgerekt: ongeveer 590 tot 11.640 kilometer boven de planeet. De MPO en het Japanse ruimtevaartuig Mio vliegen voorlopig samen, waarbij Mio wordt beschermd door een zonneschild. Een animatie van ESA toont de afremmanoeuvre en de eerste baan; AP meldde de volgende dag dat de ruimtevaartuigen in een baan waren gekomen.
In een baan om de planeet komen is een aankomstfase, niet het einde van de aanpassing van de banen. De MPO en Mio moeten op 9 of 10 december 2026 van elkaar loskoppelen. Daarna voert de MPO verdere manoeuvres uit om zijn wetenschappelijke baan te bereiken; volgens de planning van ESA beginnen de wetenschappelijke activiteiten van beide ruimtevaartuigen in april 2027. De planning van ESA voor de aankomstfasen vermeldt de data van de loskoppeling en de start van de wetenschappelijke fase.
Waarom zijn er twee ruimtevaartuigen nodig?
De twee sondes hebben verschillende taken en zullen Mercurius vanuit verschillende banen bestuderen. De MPO, een ruimtevaartuig van ESA, is ontworpen om het oppervlak, het inwendige en de samenstelling van de planeet te onderzoeken. Mio, gebouwd door JAXA, richt zich op de magnetosfeer: het gebied rond Mercurius waar zijn magnetisch veld en de zonnewind op elkaar inwerken. Met metingen vanuit afzonderlijke banen kunnen processen aan het oppervlak en in de ruimte rond de planeet worden onderzocht.
Het oppervlak en de magnetische omgeving van Mercurius zijn minder goed bestudeerd dan die van de aarde of Mars. ESA somt de onderzoeksvragen van de missie op, over het magnetische veld van de planeet, haar inwendige structuur en ijs in kraters bij de polen. Die waarnemingen beginnen nadat de banen zijn aangepast en de ruimtevaartuigen met hun wetenschappelijke werk zijn begonnen.
Kortom, BepiColombo had acht jaar nodig omdat de reis naar Mercurius niet wordt bepaald door de afstand in een rechte lijn, maar door de noodzaak om bij een snel bewegende planeet aan te komen met de juiste snelheid. De manoeuvre om op 21 november in een baan te komen en de bevestiging daarvan op 22 november rondden de reisfase af; de ruimtevaartuigen worden nog van elkaar losgekoppeld en klaargemaakt voor wetenschappelijke metingen.